Miras Paylaşımı ve Ortaklığın Giderilmesi Davası
Miras bırakanın ölümüyle mal varlığı bir bütün olarak mirasçılara geçer; mirasçılar paylaşıma kadar elbirliği ile malik olurlar. Yasal mirasçılık zümre sistemine dayanır: önce altsoy, yoksa anne-baba ve kardeşler, onlar da yoksa büyükanne ve büyükbabalar. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır; payı birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir.
Kısaca
| Mirası ret süresi | Ölümün öğrenilmesinden itibaren 3 ay |
|---|---|
| Altsoyun saklı payı | Yasal miras payının yarısı |
| Ana ve babanın saklı payı | Her biri için yasal payın dörtte biri |
| Ortaklığın giderilmesi | Sulh hukuk mahkemesi; dava öncesi arabuluculuk zorunlu |
| Paylaşma şekli | Önce aynen, mümkün değilse satış yoluyla |
Saklı pay
Altsoy, anne-baba ve eş saklı paylı mirasçıdır. Miras bırakan, vasiyetname veya ölüme bağlı tasarrufla saklı payları ihlal edemez; ederse mirasçı tenkis davası açar. Tenkis davasında zamanaşımı, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrenmesinden itibaren bir yıl, her halde on yıldır.
Mirasın reddi
Borca batık bir tereke mirasçıları tehdit eder. Mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Terekenin borca batık olduğu açıkça belli ise ret karinesi uygulanır ve süre aranmaz.
Paylaşım nasıl yapılır
Mirasçılar anlaşırsa noterde veya kendi aralarında yazılı bir paylaşım sözleşmesi yaparlar. Anlaşamazlarsa her mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Mahkeme, mümkünse aynen taksime, mümkün değilse satış yoluyla paylaştırmaya karar verir. Satış, mahkeme satış memurluğu eliyle açık artırma ile yapılır ve bedel paylar oranında dağıtılır.
Taşınmazların değerinin düşük belirlenmesi ve paylı mülkiyete dönüşümden sonra vergilendirme gibi konular paylaşım sürecinde sık sorun çıkarır. Paylaşım sırasında en çok tartışılan noktalar için miras davalarına dair bu özet de okunabilir.
Sık sorulan sorular
Mirasçılardan biri satışa razı olmazsa ne olur?
Paydaşlardan herhangi biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Mahkeme malın aynen bölünmesi mümkün değilse satışına karar verir; satış bedeli paylar oranında dağıtılır. Bir paydaşın itirazı satışı engellemez.
Miras borcu da mirasçıya geçer mi?
Evet, miras bir bütün olarak geçer. Borçları alacaklarından fazla olan bir mirası istemeyen mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir.
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.
