Boşanmada Mal Rejimi ve Mal Paylaşımı
2002'den itibaren evlenen eşler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Daha önce evlenenler için 2002 öncesi mal ayrılığı, 2002 sonrası edinilmiş mallara katılma uygulanır; taraflar noterde sözleşme yaparak farklı bir rejim seçebilir.
Kısaca
| Yasal rejim | 1 Ocak 2002'den itibaren edinilmiş mallara katılma |
|---|---|
| Paylaşım oranı | Artık değerin yarısı |
| Esas alınan tarih | Davanın açıldığı tarih (değer: tasfiye anı) |
| Dava | Boşanma davasından ayrı açılır |
| Zamanaşımı | Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl |
Kişisel mal, edinilmiş mal
Evlilikten önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla gelenler, manevi tazminat alacakları ve kişisel kullanıma özgü eşyalar kişisel maldır. Evlilik süresince çalışma karşılığı edinilenler, sosyal güvenlik ödemeleri, kişisel malların gelirleri ve bunların yerine geçen değerler ise edinilmiş maldır. Bir malın hangi gruba girdiği konusunda tereddüt varsa kanun onu edinilmiş mal sayar; aksini iddia eden ispat eder.
Katılma alacağı nasıl hesaplanır
Boşanma davası açıldığı tarihte her eşin edinilmiş malları belirlenir, borçlar düşülür ve kalan artık değer üzerinden diğer eş yarı oranında alacaklı olur. Hesaplama tasfiye anındaki değerler üzerinden yapılır; dolayısıyla dava açılmasıyla kararın kesinleşmesi arasında geçen sürede taşınmazın değer kazanması alacağı etkiler. Örneğin evlilikten önce alınmış bir evin kredisinin evlilik sırasında ödenen kısmı için diğer eş değer artış payı talep edebilir.
Mal paylaşımı davası ayrı bir davadır
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasında değil ayrı bir davada istenir ve boşanma kararı kesinleşmeden karara bağlanamaz. Zamanaşımı boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıldır. Dava açılmadan önce tapu ve araç kayıtları, banka hesapları ve şirket payları için ihtiyati tedbir istenmesi, malların elden çıkarılmasını önler.
Kaçırılan mallar
Boşanmadan önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan dışı bağışlar ve katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler, hesaba eklenir. Düğünde takılan altınların bu hesaba girip girmediği ise ayrı bir tartışma konusu; ziynet eşyası ve mal paylaşımı ilişkisi başka bir yazıda ele alınmış.
Sık sorulan sorular
Evlilikten önce alınan ev paylaşılır mı?
Ev kişisel maldır ve paylaşılmaz. Ancak evlilik süresince eşlerin ortak gelirleriyle ödenen kredi taksitleri için diğer eş değer artış payı veya katılma alacağı isteyebilir.
Ziynet eşyaları kime aittir?
Düğünde takılan ziynet eşyaları, kimin ailesinden gelirse gelsin, aksi kararlaştırılmadıkça kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır.
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.
