Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
Arabuluculuk, tarafların tarafsız bir üçüncü kişi eşliğinde uyuşmazlığı kendi aralarında çözmelerini amaçlayan bir yöntemdir. Arabulucu karar vermez, çözüm önermekle sınırlı kalır; anlaşma tamamen tarafların iradesine bağlıdır.
Kısaca
| Zorunlu alanlar | İş, ticari alacak, tüketici, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşuluk |
|---|---|
| İş uyuşmazlığı süresi | 3 hafta (+1 hafta uzatma) |
| Ticari uyuşmazlık süresi | 6 hafta (+2 hafta uzatma) |
| Anlaşma belgesi | Avukat imzasıyla ilam niteliğinde |
| Anlaşamama | Son tutanakla dava yolu açılır |
Hangi uyuşmazlıklarda zorunlu
İşçi-işveren uyuşmazlıkları, ticari davalar, tüketici uyuşmazlıkları ve kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti gibi bazı taşınmaz uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir. Aile hukukunda boşanma gibi konular arabuluculuğa elverişli değildir; ancak mal paylaşımı gibi malvarlığına ilişkin talepler ihtiyari olarak arabuluculukta görüşülebilir.
Süreç
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki adliye arabuluculuk bürosuna yapılır; büro listeden bir arabulucu atar. Arabulucu tarafları görüşmeye davet eder; görüşmeler yüz yüze veya çevrimiçi yapılabilir. İş uyuşmazlıklarında süreç üç haftada, zorunlu hallerde bir hafta uzatılarak tamamlanır; ticari uyuşmazlıklarda altı hafta artı iki haftadır.
Anlaşma belgesi
Taraflar anlaşırsa düzenlenen belge, taraflar ve vekilleri ile arabulucu tarafından birlikte imzalanmışsa ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icraya konabilir. Aksi halde sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınır. Anlaşılan konularda bir daha dava açılamaz.
Anlaşamama
Son tutanakla birlikte dava yolu açılır. Arabuluculuk ücreti, anlaşmazlık halinde ilk iki saat için Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; sonradan davada haksız çıkan tarafa yüklenir. Süreçte avukatla temsil zorunlu değildir, fakat özellikle işçilik alacaklarında tutarın doğru hesaplanması anlaşmanın kalitesini belirler.
Sık sorulan sorular
Arabuluculuk toplantısına katılmazsam ne olur?
Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Arabuluculukta varılan anlaşmadan dönülebilir mi?
Anlaşma belgesi imzalandıktan sonra taraflar aynı konuda dava açamaz. Avukatların da imzaladığı belge ilam niteliğinde olduğundan doğrudan icraya konulabilir.
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.
